საცხრააპრილო

უკანასკნელი 19 წელიწადია, ყოველი წლის 9 აპრილს, გამთენიისას, 4 საათისთვის, რუსთაველის გამზირზე ვარ – მიუხედავად იმისა, რომ ამ დღეს დაახლოებით ღამის პირველ საათზე დავტოვე მთავრობის სახლის მიმდებარე ტერიტორია და, ამდენად, აპრილის იმ ბობოქარი დღის უშუალო მონაწილედ არ ვითვლები, მაინც მოვალედ მივიჩნევ თავს, მუხლი მოვიყარო დაღუპულთა ხსოვნის წინაშე და ჩვეულებრივზე მეტხანს დავფიქრდე ამ ტრაგედიაზე.

მე არ მივდივარ მთავრობის სახლთან 1991 წლის 9 აპრილის გამო, თუმცა, ეს დღეც ძალზედ მნიშვნელოვნად მიმაჩნია – დამოუკიდებლობის აღდგენა ჩვენში “ხშირად” კი ხდება, მაგრამ, მგონია, რომ ეს უკანასკნელი დეკლარაციაა. იმედი მაქვს, უკანასკნელი...
1989 წლის ტრაგედია კი უკანასკნელი ნამდვილად არ არის და არ ვგულისხმობ მხოლოდ შემდგომ წლებში განვითარებულ მოვლენებს აფხაზეთსა თუ შიდა ქართლში, არ ვგულისხმობ თუნდაც აგვისტოს ომს... ის ტრაგედია უკანასკნელი არც რუსთაველის გამზირისთვისაა – 1991-92 წლების მოვლენები... 2007 წლის ნოემბერი...
ახლაც, 2009 წლის 9 აპრილს, ტრაგედიიდან 20, ხოლო დამოუკიდებლობის აღდგენიდან 18 წლის შემდეგ, სისხლნანახ, მაგრამ, მაინც გამორჩეულად სურნელოვან რუსთაველზე ვიქნები, ზუსტად ღამის 4 საათზე და კვლავ შემომეგებიან ჩვეულებრივი, ვთქვათ ასე, არაცნობადი სახეები ტკივილიანი თვალებით იმდროინდელი საქართველოდან.
ზუსტად არ ვიცი რატომ, მაგრამ, ვხვდები ... წლიდან წლამდე მათი რაოდენობა კლებულობს... ხოლო ნაცნობი, საქვეყნო სახეებიდან, 1989 წლის 9 აპრილის მონაწილეებიდან, საქართველომ დაკარგა მერაბ კოსტავა, ზურაბ ჭავჭავაძე, ზვიად გამსახურდია, გია ჭანტურია, აკაკი ბაქრაძე...
1989 წლის 9 აპრილიდან 20 წლის თავზე საქართველო ისევ ბობოქარია, რუსთაველის გამზირი - ისევ მოვლენათა ეპიცენტრი.
დამოუკიდებელ საქართველოში ხელისუფლებას, კონკრეტულ ხელისუფალს ვუპირისპირდებით, დემოკრატიის ხარისხს ვუწუნებთ, ადამიანის უფლებათა დარღვევაში ვადანაშაულებთ, გადადგომისკენ მოვუწოდებთ, ვადამდელი არჩევნების დანიშვნას ვთხოვთ.
დამოუკიდებელი საქართველო ვახსენე - რომ ვუფიქრდები, მხოლოდ ფერი მსოფლიო პოლიტიკურ რუკაზე და გაეროს წევრობა, თუნდაც დამოუკიდებელი საგარეო პოლიტიკის წარმოების ნაწილობრივი უნარი არ ყოფილა დამოუკიდებლობის ხარისხის განმსაზღვრელი, ჩვენ არასაკმარისი დამოუკიდებლობა გვაქვს, ვართ და თან არ ვართ დამოუკიდებელი სახელმწიფო, საერთოდ სახელმწიფო...
არადა, ასეთ სამშობლოს ნამდვილად არ ვნატრობდით – ტერიტორიებშელახულს, ომგამოვლილს, ღირსებააყრილს...
სწორედ ამის საპროტესტოდ ირაზმება ხალხი საცხრააპრილოდ, ტრაგედიიდან ოცი, ხოლო დამოუკიდებლობის აღდგენიდან - 18 წლის შემდეგ.
ახალ ისტორიას ახალი ადამიანები წერენ, შემდგომი თუ მიმდინარე ოცწლედის ადამიანები. “სხვა ხალხის ისმის აქ ჟრიამული” თუნდაც იმიტომ, რომ გარდასულ დღეთა ნამდვილი და ფსევდოგმირები მოხუცდნენ, ჯანი წაერთვათ, დაიღალნენ.
”ახალგაზრდობა – იმედი ხვალის” კი შემართულია, ათასგვარი ლოზუნგი გამოაქვს, რითმავს.
შესაძლებლობებიც განუსაზღვრელად დიდია - საზოგადოებრივი, ”დამოუკიდებელი” და დამოუკიდებელი ტელევიზიები, ყვითელი და მყვირალასათაურიანი გაზეთები, ფერადი კარგი და ფერადი უგემოვნო ჟურნალები, თანამედროვე ტექნოლოგიები...
“ეროვნულ მოძრაობას მოწოდებისა და ინფორმაციის გავრცელების ამდენი შესაძლებლობა რომ ჰქონოდა, 200 ათასზე მეტ ადამიანს გამოიყვანდა და კომუნისტებიც გაცილებით ადრე წავიდოდნენ” - უნებურად მახსენდება 2007 წლის 2 ნოემბერს ერთი ჩია კაცის ჩალაპარაკებული.
თანამედროვე ტექნოლოგიები... ასე მგონია, რომ მაინც არასაკმარისი, არასრულყოფილი მეთოდია საზოგადოების მანიფესტაციაზე მიყვანისა და, მით უფრო, მისი იქ პერმანენტულად გაჩერებისთვის.
2009 წლის 9 აპრილს, ჩანს, 2007 წლის 2 ნოემბრის რაოდენობრივი “რეკორდიც” მოიხსნება, მაგრამ კითხვა: რა იქნება 10,11,12,13,14 და აპრილის შემდგომ სხვა დღეებში, თუკი პრეზიდენტმა თანამდებობა არ დატოვა და ვადამდელი საპრეზიდენტო არჩევნების დანიშვნა არ გვაუწყა, მაინც არ მასვენებს.
გახსნილი თუ დახურული ტელევიზიებიდან ახალი ამბების მაუწყებელი წამყვანები ვერასოდეს, ხოლო დაძაბული სახეებით მომზირალი პოლიტიკოსები დიდხანს ვერ დარჩებიან პროპაგანდისტებად – თუ ხელისუფლებამ 2007 წლის 7 ნოემბრის მსგავსი შეცდომა არ გაიმეორა, მას აქციები ბევრს ვერაფერს დააკლებს თუნდაც იმიტომ, რომ მას, ამ შემთხვევაში, არც პარტნიორი ქვეყნებიდან მიუთითებენ კარისაკენ.
შესაბამისად, ყოველდღიურად შემოიფრცქვნება, შემცირდება ხალხის ნაკადი, ვიღაცას აპათია დასძლევს, ვიღაცას - ღრმა დეპრესიის სურვილი... ზოგი კვლავ მოითხოვს სადმე შევარდნა-შეჭრას და ლიდერები კვლავ გააჩერებენ, ზოგს კი პირველვე აქციაზე შემოეყრება გული, როდესაც ჭკუის დამრიგებლად ისინი მოევლინებიან, ცოტა ხნის წინ მიტინგების დარბევასაც რომ ამართლებდნენ, არჩევნებსაც აყალბებდნენ და მაგალითად დევნილებსაც რომ მიმართავდნენ არც თუ საამური სიტყვებით.
რა ხდება შემდეგ? – ეს კითხვა, წესით, დღესვე პასუხგასაცემი იმ შემთხვევაშიცაა, მანიფესტანტთათვის ყველაზე კარგი სიზმარიც რომ ახდეს – ზუსტად 9 აპრილსაც რომ გადადგეს ხელისუფალი.
რა ხდება შემდეგ? როგორ, რა წესის ქვეყანას ვაშენებთ? ამ კითხვებზე პასუხები, თანამედროვედ რომ ვთქვათ, მესიჯები, გასაგზავნია პარტნიორ დასავლეთშიც, რომელსაც ფინანსური კრიზისი კი მოსძალებია, მაგრამ, ეს კრიზისი შედარებით იოლად რომ დასძლიოს, მათ შორის ამ რეგიონშიც უნდა ჰქონდეს უსაფრთხოების გარანტია და პროცესებში საკუთარი თანამონაწილეობის განცდა თუ შესაძლებლობა.
რა ხდება შემდეგ? ამ კითხვაზე პროტესტანტთა უმრავლესობის პასუხი ცნობილია – “გადადგეს ხელისუფალი და მერე დალაგდება ყველაფერი”. ჩვენ კი ვიცით - ამ ქვეყანაში ურემი არაერთხელ ჩვენს თვალწინაც გადაბრუნებულა, მაგრამ, გზა, სამწუხაროდ, არ გამოჩენილა.
ამ მხრივ ყველაზე მწყობრად ჩამოყალიბებული თვალსაზრისი არა “9 აპრილის კომიტეტს” არამედ ”ალასანიას ალიანსს” აქვს. დეკლარირებულია – ქვეყანა იქნება საპრეზიდენტო, ძლიერი, დამაბალანსებელი პარლამენტით, დამოუკიდებელი სასამართლოთი, ხოლო კონფლიქტების მოგვარების ძალისმიერი გზა არც კი განიხილება.
სხვა პოლიტიკური პარტიებისაგან მწყობრი მსჯელობა ამ საკითხებზე არ მოგვისმენია – ერთადერთი ქრისტიან-დემოკრატები მახსენდებიან, კონსტიტუციური მონარქიის მომხრეები და მართლმადიდებლობის სახელმწიფო რელიგიად ცნობის ინიციატორები.
თუ ამ “გლობალურ” საკითხებზე პოლიტიკოსებს არ უფიქრიათ, არც ვიკითხავ – როგორ აპირებენ ისინი მართლაც გლობალური საკითხების მოწესრიგებას, მაგალითად, ნახსენებ მსოფლიო ფინანსურ კრიზისთან გამკლავებას, ინვესტიციების მოზიდვას... უსაფრთხოების მექანიზმების შექმნას.
მაგრამ, ვიკითხავ, ხელისუფალის წასვლის შემდეგ აძლევენ თუ არა ინდულგენციას იმ ადამიანებს, რომლებიც ახლა ხელისუფლებაში არიან, ადამიანის უფლებათა დარღვევითაც გამოირჩევიან და ანტისახელმწიფოებრივი ქმედებებითაც... და თუ არ აძლევენ, მაშინ, ხელშეუხებლობით რატომ ისარგებლებენ (თუ ისარგებლებენ) ისინი, მათ რიგებში ახლა რომ გადაბარგდნენ, მანამდე კი, ხელისუფლებაში ყოფნის დროს, არანაკლებად არღვევდნენ ადამიანის უფლებებს და არანაკლები ანტისახელმწიფოებრივი ქმედებებით გამოირჩეოდნენ?
“დაუსჯელობის სინდრომი” ცუდია, მაგრამ, არანაკლებ ცუდად მოჩანს “ვენდეტის სინდრომი”.
მსჯელობაც ზედმეტია – არსებული ხელისუფლების ნდობის ვოტუმი ძალზე დაბალია, ნებისმიერი კონსტიტუციური გზა – აქცია, მიტინგი, მანიფესტაცია, რეფერენდუმი, არჩევნები... უნდა გამოვიყენოთ იმისთვის, რომ დღევანდელი მმართველობა ჩვენი ქვეყნის საჭეს ჩამოსცილდეს; მაგრამ, მეორე მხრივ, ჩვენ ამთავითვე უნდა ვიცოდეთ, რა ტიპის სახელმწიფო აშენდება მაშინ, როდესაც, ეს ხელისუფლება ისტორიას ჩაბარდება. ... და უნდა ვიცოდეთ, ჩვენი აქცია, პროტესტი, რეფერენდუმი, არჩევნები ... მხარგამაგრებული და მოწონებული იქნება თუ არა იმავე დასავლეთისგან.
მისაყვედურებენ – “ჩვენი თავი ჩვენადვე გვეყუდნის”, რა დროს დასავლეთიაო; ვუპასუხებ – 2008 წლის 5 იანვარსაც გვეყუდვნოდა ჩვენი თავი, მაგრამ, დასავლეთმა “გვიგანა”, რადგან, ჩვენი საპრეზიდენტო კანდიდატის მეტსახელი ნამეტანი “ვაკურად” ჟღერდა, მისი ოპონენტი კი კომპიუტერთან და ინგლისურთან მწყრალად არ იყო...
რა სათქმელია და, გავიგე – ლევან გაჩეჩილაძე საპრეზიდენტოდ საკუთარ კანდიდატურას აღარ წამოაყენებს, რისთვისაც ის კიდევ ერთხელ დავაფასე, ხოლო ყველაზე მეტად მისი ის საქციელი მხიბლავს, ამ ვაკელმა და მეტსახელიანმა ხალხი რომ გააჩერა 2008 წელს, ხალხი, რომელიც ვენდეტას ითხოვდა, ხოლო ამ დროს სახელმწიფო თავზე გვენგრეოდა.
(ისე, სახელმწიფო მერეც დაგვენგრა, უკვე აგვისტოში).
და ბოლოს, 2009 წლის 9 აპრილს, ღამის 4 საათზე რუსთაველის გამზირზე ვიქნები და კვლავ შემომეგებიან ჩვეულებრივი, ვთქვათ ასე, არაცნობადი სახეები ტკივილიანი თვალებით იმდროინდელი საქართველოდან.
ასე ვივლით ჩვენ რუსთაველის გამზირზე, სისხლნანახ, მაგრამ, მაინც გამორჩეულად სურნელოვან ჩვენს რუსთაველზე...
ადრე ”9 აპრილის თაობის” წარმომადგენელი მიწოდეს... პათეტიკურად კი ჟღერს, მაგრამ, მართლა მინდა, რომ 7 ნოემბრისა და 9 აპრილის თაობებმა ერთად ააშენონ ეს ქვეყანა...